S
Header
            آنچه باید در خصوص سحرخیزی بدانیم                        نماهنگ "رمضان،ماه تقوا "                        سفره های مهربانی جمعیت هلال احمر استان قم برگزار شد                        از برپایی محافل انس با قرآن تا حضور مبلغان دینی در پایگاه های امداد و نجات                        گزینه قطعی ملت ایران مقاومت است                        دارالقرآن کریم هلال احمر استان تهران افتتاح شد                        دیدار نماینده ولی فقیه در هلال احمر با امدادگران پایگاه امداد و نجات رباط کریم                        ضرورت تببین نقش پر اهمیت حوزه نمایندگی ولی فقیه در هلال احمر در حوادث طبیعی و بحران ها نیازمند تبیین است                        دیدار معاون اجتماعی ستاد امر به معروف و نهی از منکر کشور با نماینده رهبر معظم انقلاب در هلال احمر                        هلال احمر پرچم نخست امید و آرامش خاطر مصیبت دیدگان است/ سیل مهربانی مردم در حوادث سیل اخیر، نمایش اتحاد، همدلی و نوع‌دوستی ملت ایران بود            
کد خبر : 62594
به مناسبت آغاز سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی

انقلاب اسلامی و آینده جهان اسلام

سرویس اخبار
«من با اطمینان می‏گویم اسلام ابرقدرت‏ها را به خاک مذلت می‏نشاند؛ اسلام موانع بزرگ داخل و خارج محدوده خود را یکی پس از دیگری برطرف و سنگرهای کلیدی جهان را فتح خواهد کرد.» امام خمینی (ره)
چهارشنبه 11 بهمن 1396 ساعت 07:01
حوزه نمایندگی ولی فقیه در هلال احمر
انقلاب اسلامی و آینده جهان اسلام «من با اطمینان می‏گویم اسلام ابرقدرت‏ها را به خاک مذلت می‏نشاند؛ اسلام موانع بزرگ داخل و خارج محدوده خود را یکی پس از دیگری برطرف و سنگرهای کلیدی جهان را فتح خواهد کرد.» امام خمینی (ره) http://Media.nvhelal.ir//Image/2018/01/201801106911741483_Thum.jpg انقلاب,اسلامی,و,آینده,جهان,اسلام nvhelal


چند سال پیش که "انسا" خبرگزاری رسمی ایتالیا اعلام می‏کرد که: «اسلام در همه جهان، از مرزها فراتر رفته است و برای دوباره برپا کردن زندگی، در دنیای بحران‏زده کنونی به سیستمی جدید تبدیل شده است. [1]» کمتر کسی باور می‏کرد که اسلام هم می‏تواند راه‏حلی برای بحران‏های انسان معاصر بیان کند.

سال‏های سال بود که مذهب به حاشیه رفته بود و دین نای بلند شدن و دعوی اداره زندگی را از دست داده بود. اما با پیروزی انقلاب اسلامی، مجددا مذهب به زندگی بازگشت و توانست همه آنچه را که انسان جدید گم کرده بود بیابد و او را به مسیر اصلی باز گرداند.

با وقوع چنین حادثه بزرگی، جهان به ویژه جهان اسلام به نقش تعیین‏کننده معنویت در حل معضلات انسان معاصر پی برد و شعار بازگشت به سنت و مذهب مورد توجه همگان قرار گرفت. اما آنان که ماهیت دین اسلام را نمی‏شناسند و از درک جهان اسلام عاجزند؛ هرگز پیش‏بینی نمی‏کردند نشانه‏های سیاسی قرآن و سنت، به مسلمانان، چسبیده و از آنان فاصله نمی‏گیرد و دوباره آنان را در همه عرصه‏های زندگی با خود درگیر می‏کند.

این همان چیزی است که امروزه غربیان از آن به بازگشت دوباره مذهب به سیاست یا عصر «پست سکولاریسم» یاد می‏کنند. این عصر که بر باز گشت معنویت تأکید می‏کند علاوه بر اینکه سکولاریسم را تلطیف می‏کند به نوعی هم، به تقویت روند‏های انقلابی یا رادیکالیسم می‏انجامد.

ترکیب این سه عنصر یعنی باز گشت به مذهب، به حاشیه رفتن سکولاریسم و فرا رفتن از روش‏های اصلاحی و روی آوردن به اقدامات انقلابی، چیزی است که «راجر هاردی» آن را محصول ‌«فرزندان خمینی» می‏خواند.

فرزندان خمینی دربرگیرنده نه مؤمنی که در رکاب او به مبارزه برخاسته بلکه همه کسانی است که پیام او را سخن خدا و پاسخ به ندای فطری خود می‏دانند.

از نظر هاردی: «اسلام، امروز بزرگترین مسأله غرب است؛ حتی یک مسأله جهانی است، اسلام، امروز نه تنها در خاورمیانه؛ بلکه در همه جا، عالم‏گیر شده است و مبارزه با آن بسیار مشکل.» [2]

اینکه مبارزه با اسلام به قرائت امام خمینی (ره) برای کلیت غرب مشکل است به دین مسأله باز می‏گردد که جهان اسلام حتی آرمان‏های مدرن خویش مثل آزادی و دموکراسی را نه در نظام دانائی غرب بلکه در ذیل جهان‏بینی اسلام مطالبه می‏کند؛ به همین دلیل است که امروزه در پس و پیش شعارهای مردم مصر و تونس، همان شعار همیشگی مسلمانان یعنی «الاسلام هو الحل» قرار گرفته است.

"الاسلام هو الحل" شعاری است که مسلمانان در سال‏های پس از جنگ جهانی اول و دوم مرتب بر زبان جاری ساخته‏اند. تمام مصلحان مسلمان از سید جمال‏الدین اسدآبادی گرفته تا راشد الغنوشی، تنها راه‏حل کنونی معضلات مسلمانان را «اسلام» دانسته‏اند.

این راه‏حل همان راه حلی است که تنها در ایران به رهبری حضرت امام خمینی (ره) به پیروزی رسید و سرنوشت عمومی تفکر اسلامی در جهان را متأثر از خود کرد، و امروزه به رهبری حضرت آیت‏الله خامنه‏ای (دامت برکاته) با درایت و اقتدار همچنان به پیش می‏رود اگر چه دشمن با ساز وکارها و ابزار نوینی وارد کارزار شده است، اما همواره مغلوب خشم دینی ملت‏ها است.

انقلاب اسلامی ایران به دلیل جذابیت‏هایی که در شعارها و اهداف خویش دارد، همواره پدیده‏ای اثرگذار در جهان اسلام بوده است. این اثربخش به طور طبیعی و یا ارادی و برنامه‏ریزی شده، در کشورهای مسلمان بازتاب یافته و دولت‏ها و جنبش‏ها و سازمان‏های دینی را در آن جوامع به درجات مختلف متأثر کرده است.

امروزه نه تنها علاقمندان و شیفتگان انقلاب اسلامی؛ حتی دشمنان و مخالفان انقلاب تردیدی ندارند و معترف‏اند که پیروزی انقلاب اسلامی در ایران و سقوط رژیم دو هزار و پانصد ساله شاهنشاهی در سال 1357 ش (1979 م) نقطه عطف مهمی نه تنها در تاریخ تحولات سیاسی اجتماعی جهان اسلام و حتی جهان بشریت بوده است. این انقلاب از یک طرف به نظام مستبد و وابسته شاهنشاهی پایان داد و از سوی دیگر در عصری که هیچ‏کس پیش‏بینی نمی‏کرد حکومتی مذهبی برپا گردد توانست پس از گذشت 1400 سال از رحلت نبی گرامی اسلام (ص) نظامی بر پایه ارزش‏های اسلامی و مذهبی برپا کند و این‏گونه به مدت ربع قرن در برابر این همه مشکلات، توطئه‏ها و فشارهای خارجی و داخلی دوام آورد، استحکام یابد و کارایی خود در دنیای مدرن متکی بر سکولاریزم و لائیزم را به اثبات برساند.

تحولات پرشتابی که پس از انقلاب اسلامی در ایران رخ می‏داد همه مسلمانان را به درجات متفاوتی متأثر از خود کرد. دولت‏های اسلامی که پایه‏های مشروعیت خویش را متزلزل یافتند کوشیدند با راه‏اندازی نمادهای دموکراسی، برای دوام خود مشروعیت دینی و مردمی دست و پا کنند. [3] ملت‏های مسلمان نیز که نوعا سهمی در قدرت سیاسی نداشتند به این نتیجه رسیدند که باید در سرنوشت خویش مشارکت کنند و از روند سلطه دولت‏های وابسته و مستبد بکاهند. این نشان می‏داد که روند تحولات جهان اسلام، پس از انقلاب اسلامی با سال‏های پیش از آن متفاوت شده و بیداری جهان اسلام با معنا و مفهوم جدیدتری پیدا کرده است.

اگرچه از حدود یک قرن پیش، مصلحانی چون سید جمال‏الدین اسدآبادی در جهان اسلام ظهور کرده و شعار بازگشت به اسلام و رویارویی با فرهنگ غرب را سر می‏دادند اما پیروزی انقلاب اسلامی به همه مسلمانان ثابت کند بازگشت به اسلام تنها یک خیال نیست و می‏تواند واقعیت هم داشته باشد.

می‏توان ادعا کرد اولین بازتاب پیروزی انقلاب اسلامی ناشی از شکل‏گیری نظام جمهوری اسلامی و تداوم اقتدار آن در رویارویی با بحران‏ها و توطئه‏های گوناگون، به خصوص در تقابل با دنیای قدرتمند غرب، بود که روز به روز بر امید و اعتماد مسلمانان جهان افزود و آنها را نسبت به بازگشت به عصر شکوهمند اسلامی امیدوارتر کرد. در واقع آنچه آرنولد توین بی در کتاب تمدن در بوته آزمایش در سال 1949 پیش بینی کرده بود، با پیروزی انقلاب اسلامی عینیت یافت.

«پان اسلامیسم خوابیده است، با این حال ما باید این امکان را در نظر داشته باشیم که اگر پرولتاریای جهان (مستضعفین) بر ضد سلطه غرب به شورش برخیزد و خواستار یک رهبری ضد غربی شود، این خفته بیدار خواهد شد. بانگ این شورش ممکن است در برانگیختن روح نظامی اسلام و حتی اگر این روح به قدر خفتگان هفتگانه در خواب بوده باشد اثر روحی محاسبه ناپذیری داشته باشد. زیرا ممکن است پژواک‏های یک عصر قهرمانی را منعکس سازد. اگر وضع کنونی بشر به یک جنگ نژادی منجر شود اسلام ممکن است بار دیگر برای ایفای نقش تاریخی خود قیام کند.» [4]

البته میزان تأثیر و بازتاب انقلاب اسلامی بر همه جوامع اسلامی یکسان و یکنواخت نبوده؛ بلکه با توجه به قرابت‏های فکری، فرهنگی و جغرافیایی درجه تأثیر آن متفاوت بوده است و چون این انقلاب بر پایه تعالیم دین اسلام و مکتب اهل‏بیت به پیروزی رسید، زمینه تأثیرگذاری آن با توجه به همین امر متفاوت بود.

الف ـ بازتاب انقلاب اسلامی بر شیعیان

انقلاب اسلامی بر مسلمانانی که پیرو مکتب اهل‏بیت بودند ـ شیعیان جهان ـ تأثیر فوق‏العاده و شگفتی گذاشت. می‏توان ادعا کرد جایگاه شیعیان جهان را از حاشیه به مرکز ثقل تحولات جهان اسلام منتقل کرد. شیعیانی که در طول چند قرن همواره در اقلیت و آماج حملات شدید تبلیغاتی، به ویژه توسط حکام و خلفای بلاد اسلامی، بودند و با تکیه بر اصل تقیه حتی از بروز اندیشه‏های خود هراس داشتند، با این پیروزی جانی دوباره گرفتند و در صف اوّل مبارزه با امپریالیسم و استکبار ایستادند.

شرق‏شناسان و اسلام شناسان غربی که تا این زمان توجه چندانی به مکتب تشیع نداشتند و اسلام را از دریچه اکثریت می‏دیدند و مطالعات و تحقیقات خود را بیشتر بر پایه شناخت اسلام از دیدگاه اهل سنت و جماعت قرار داده بودند، ناگهان متوجه این غفلت بزرگ شدند و احساس کردند در شناخت مکتب تشیع دچار ابهام شدیدی‏اند.

در همین راستا بود که مسیر تحقیقات خود را تغییر دادند و با تشکیل کنفرانس‏ها و سمینارهای مختلف و متعدد و انتشار مقالات و کتب گوناگون تلاش وسیعی را برای شناخت بهتر این مکتب آغاز کردند. به جرأت می‏توان ادعا کرد که شناخت اسلام از دید غیرمسلمانان که قبلاً معطوف به شناخت تعالیم اسلامی با تعبیر اهل سنت و جماعت بود، تحول اساسی پیدا کرد و گرایش به درک اسلام از دید مکتب تشیع بیشتر شد.

اگرچه آمار دقیقی در دسترس نیست؛ اطلاعات موجود گویای این واقعیت است که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی تعداد کسانی که از دریچه مکتب اهل‏بیت به دین اسلام گرویده‏اند، به طور چشمگیری افزایش یافته است؛ در حالی که قبل از پیروزی انقلاب اسلامی صرفا کسانی اسلام را از این مسیر انتخاب می‏کردند که در اثر آشنایی و برخورد تصادفی با ایرانی‏ها یا شیعیان تحت‏تأثیر قرار می‏گرفتند.

این امر حتی در مورد تغییر مکتب از مکاتب چهارگانه اهل سنت به مکتب جعفری هم صدق می‏کند بدین معنا که شمار قابل توجهی از اهل‏سنت در اثر پیروزی انقلاب اسلامی علاقه جدی به شناخت واقعیت‏های مکتب تشیع پیدا کردند و به دنبال یافتن رموز و ساز و کاری بودند که در اثر آنها انقلاب اسلامی به پیروزی رسید و توانست نظامی را تأسیس کند که در آن ارزش‏های اسلامی حاکم باشد.

طبق اطلاعات به دست آمده، تنها در نیجریه بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، جمعیت شیعیان آن از پانزده هزار نفر بیش از پنج میلیون نفر رسیده است. در بسیاری از جوامع اسلامی همچون مالزی، اندونزی در خاور دور هم که قبل از پیروزی انقلاب نامی و اثری از مکتب تشیع دیده نمی‏شد، به تدریج اقلیت شیعه شکل گرفت و جایگاه مطلوبی میان مکتب‏های مختلف اسلامی پیدا کرد.

از همه مهمتر تأثیر و بازتاب عظیمی بود که انقلاب اسلامی میان شیعیان لبنان به وجود آورد و آنها را که با وجود داشتن اکثریت نسبی، در شرایط سیاسی و اجتماعی اسفناکی به سر می‏بردند، ناگهان بیدار کرد و از آنها که جامعه لبنان به عنوان محرومین شناخته می‏شدند [5]، بمب‏های متحرکی ساخت که توانستند در برابر اشغالگران، در مدت کوتاهی، پنج قدرت بزرگ غربی [6] را بدون دادن کوچکترین امتیازی وادار به فرار از این کشور بنمایند و امروز در حقیقت حزب‏اللّه لبنان به عنوان نماد خارجی بازتاب انقلاب اسلامی چون ستاره‏ای می‏درخشد.

لبنان نه تنها کانال حضور انقلاب اسلامی در کل جهان عرب است، بلکه مهمترین کانال برای تأثیر بر مسأله قدس، فلسطین و منازعه اعراب و اسرائیل است. این سر پل همچنان فعال و پویاست و با خروج اسرائیل از جنوب لبنان پس از 22 سال، محرز شد که حزب‏اللّه و مقاومت اسلامی که بازوی انقلاب اسلامی به حساب می‏آیند، سهم اساسی در این امر داشتند. چنانچه در تقارن یا توالی انقلاب اسلامی ایران، حرکت سیاسی ـ اسلامی متشابهی در هر یک از کشورهای اسلامی اتفاق افتاده باشد، می‏توان این فرضیه را با قوت بیشتری بیان کرد که این امر معلول انقلاب اسلامی بوده است.

برای نمونه، همزمان با پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، مردم عراق ـ به خصوص شیعیان ـ به صورت توده‏ای یا تشکیلاتی هیجانات و واکنش‏های وسیعی، مشابه مردم ایران، نشان دادند که می‏توانست ناشی از تأثیر انقلاب اسلامی باشد. [7]

عراق به عنوان یک کشور مهم عربی با اکثریت شیعی و قدرت نفتی، کانال مناسب دیگری برای حضور و صدور انقلاب اسلامی در جهان عرب بود.

ب. بازتاب انقلاب اسلامی بر جهان اهل سنت

اثری که انقلاب اسلامی ایران در این جوامع گذاشت «تقویت روش‏های اصلاحی» بود؛ بدین معنا که مردم در این جوامع سعی کردند با استفاده از ساختارهای سیاسی موجود، گرایش‏های اسلامی خود را نفوذ دهند و قدرت را بدون تغییر سیاسی در اختیار گیرند. روشی که اسلام‏گرایان در الجزایر و هم در ترکیه اعمال کردند، حرکت‏های رفورمیستی و اصلاحی بود که گام به گام با حضور فعالانه در انتخابات شهرداری‏ها و به دنبال آن در انتخابات پارلمان زمینه کسب قدرت را فراهم کردند.

اگرچه در عمل این روش در الجزایر با حضور خشن و بی‏رحمانه ارتش سرکوب شد و در ترکیه با استفاده از قوانین حاکم حداقل سه مرتبه جلوی کسب قدرت کامل اسلام‏گرایان گرفته شد.

انقلاب اسلامی ایران برای مسلمانان جنوب شرقی آسیا، پس از گذشت سال‏های اولیه ـ پیش از آنکه به عنوان الگویی اجتماعی و قابل تکرار مطرح باشد ـ به مثابه منبعی الهام‏بخش تلقی و موجب تجدید توان حرکت انقلاب اسلامی در این جوامع شد.

پیروزی انقلاب اسلامی و انعکاس رسانه‏ای آن در جنوب شرقی آسیا، موجب تقویت احساس هویت مذهبی میان مسلمانان و تسریع روند تجدید حیات اسلام، آن هم در این جوامع، که وجه بارز آن افزایش تقاضا برای مشارکت در مسایل جهانی امت اسلامی بود در شؤون مختلف جامعه گردید؛ علاوه بر این، در دو دهه اخیر، نیز شاهد بر افتادن حکومت سوهارتو و روی کار آمدن اسلام‏گراها ـ در کنار سکولارها ـ در اندونزی بودیم.

پیروزی انقلاب ایران، بر تایلند نیز بی‏تأثیر نبود و راهپیمایی عظیم تایلندی‏ها در سال 1369 ش (1990 م) برای برپایی مسجد تاریخی کروزه، نمونه‏ای از تلاش مسلمانان برای ابراز هویت اسلامی خویش است.

در باب بازتاب انقلاب اسلامی بر مسلمانان آفریقا که در توالی انقلاب اسلامی، با گذشت یک دهه، شاهد پیشرفت جبهه نجات الجزایر می‏باشیم.

این توالی و برخی تشابهات که در شکل، محتوا، اهداف و شعارهای اسلام‏گرایان الجزایر با انقلاب اسلامی وجود دارد، پژوهشگران را در طرح این فرضیه که «انقلاب اسلامی در برخی کشورها چون عراق و لبنان اثر فوری گذاشت و در برخی از کشورها در دهه اوّل بذرهایی پاشید که در آغاز دهه دوم و سوم نمود پیدا کرد»، جدی تر می‏نماید.

در مصر، در دوران پیروزی انقلاب اسلامی موقعیت اخوان‏المسلمین میان مردم و جوانان تضعیف شد و شاخه‏هایی از آن نیز تجزیه و به گروه‏های جهادی و مسلحانه منشعب شدند؛ البته این امر سبب شد اخوان نزد دولت مصر تقرب بیشتری یابد.

با گسترش مبارزات انقلابی تحت لوای اسلام، به عنوان هدف و ابزار مبارزه، برخی از جنبش‏ها و سازمان‏های سیاسی و مبارزاتی مجهز به ایدئولوژی‏های کمونیسم، ناسیونالیسم و لیبرالیسم رنگ باختند و توان اثرگذاری خود را از دست دادند و در عمل متلاشی یا متحول شدند و امام خمینی (ره) ضمن این که مشکل جهان اسلام را متوجه دولت‏ها و حکومت‏ها ساخت معتقد بود که «ملت‏ها با آن فطرت ذاتی که دارند، می‏توانند مسایل را حل کنند» و مانع اصلی را در روابط حکومت‏ها با ابرقدرت‏های می‏دانست «حکومت‏ها هستند که به واسطه روابطشان با ابرقدرت‏ها و سرسپردگی‏شان با ابرقدرت‏های چپ و راست، مشکلات را برای ما و همه مسلمین ایجاد کرده‏اند. (صحیفه امام، ج 13، ص 84)

امام خمینی (ره) با دوراندیشی تنها راه نجات ملت‏های مسلمان از حکومت‏های فاسد و فاسق را قیام همگانی و استقامت در این مبارزه می‏داند ایشان در سال 60 همه ابعاد و چگونگی قیام مردم مسلمان مصر را چنین بیان می‏کنند.

ملت مصر باید این مطلب را بداند که اگر قیام کند برخلاف این توطئه‏ها، همان طوری که ایران قیام کرد، آنجا هم خواهد پیروز شد. ملت مصر از حکومت نظامی نترسد و به او اعتنا نکند و همان‏طور که ایران حکومت نظامی را شکست و به خیابان‏ها ریخت، آنها هم بشکنند و به خیابان‏ها بریزند و این تفاله‏های امریکا را بیرون بریزند. ملت مصر ننشینند تا این قدرت از بین رفته دوباره دست و پای خودش را جمع کند و نفوذ خودش را بر ملت تحمیل کند.

امروز روزی است که ملت مصر باید قیام کند. امروز روز ضعف دولت است و قدرت ملت. باید قدرت را نشان دهد و اعتنای به این حکومت نظامی بر خلاف همه موازین نکند و بشکند این حکومت نظامی را و به خیابان‏ها بریزد و این دولتی [را] که می‏خواهد با سرنیزه با اسلام مخالفت کند و به صراحت می‏گوید که هرکس که به اسلام و فادار باشد او را سرکوب می‏کنیم، [از بین ببرد،] این تکلیفی است برای ملت مصر، برای علمایی که وابسته به حکومت نیستند. این تکلیفی است برای علما، علمای مصر به پا خیزیند و برای خاطر خدا، از اسلام دفاع کنند. چه عذری است برای علمای مصر که اعلام ضدیت با اسلام را ـ این حکومت قبل از آمدنش به سرکار اعلام کرده است که هر چه با اسلام ربط داشته باشد ما او را سرکوب می‏کنیم ـ چه عذری است برای علمای اسلام در مصر که نشسته‏اند و گوش می‏کنند تا اینکه اینها دوباره غلبه کنند؟! امروز شما پیروزید. ملت مصر امروز قدرت دستش است.

ارتش معلوم نیست که با دولت باشد، مگر آنهایی که جیره خوار امریکا هستند. ارتش مصر توجه کند به اینکه اگر بخواهد پشتیبانی کند از این حکومتی که اعلام کرده است که من تابع امریکا هستم و اسرائیل و من هرکس دم از اسلام بزند او را خفه می‏کنم، این ننگ را به خودش، ارتش مصر راه ندهد و مهلت ندهد تا بعد از این، باز اسرائیل بیاید و به شما حکومت کند، و اسرائیل و امریکا مقدرات شما را در دست بگیرند. (صحیفه امام، ج 15، ص 285)

ایشان پیامی هم برای دول عرب دادند و به آن تاکید داشتند..

بر ملت و دولت‏های اسلامی و عربی است که... «حسنی مبارک» 24 نسخه دوم انورسادات و دیگر خائنین به اسلام را از خود برانند که اینانند که شما را بازیچه خود قرار داده‏اند تا متعمدا یا بدون عمد سد راه شرف و عزت اسلام شوند. (صحیفه امام، ج 2، ص 98  16/5/65)

فریاد امام خمینی (ره) فراتر از آسیای شرقی، در آفریقای عربی نیز تأثیرات بسیاری نهاده است. حزب نهضت اسلامی تونس نیز به رهبری راشد الغنوشی پس از پیروزی انقلاب ایران که معتقد به اجرای دستورات دینی در اداره کشور می‌باشد به شدت متأثر از امام خمینی (ره) است. غنوشی که یکی از هواخواهان امام خمینی (ره) در جهان اسلام است تنها روش آن فقید را راه‏حل نهایی جهان اسلام می‏داند.

این جنبش که هواخواهان زیادی در میان روشنفکران و طبقات متوسط شهری دارد با فرار زین العابدین بن علی از تونس مجددا فعال شده و غنوشی با باز گشت به تونس در سرنوشت آینده این کشور نقش مهمی ایفا خواهد کرد.

در مصر نیز آثار انقلابیون ایرانی مثل شهید مطهری تأثیر زیادی نهاده است. کوتاه نیامدن ایران از مسأله فلسطین و حمایت همه‏جانبه ایران از غزه و مخالفت با ابومازن و اسرائیل بسیاری از مصریان را به ایران متمایل ساخته است.

شاید این تأثیرات بیشتر بر سازمان آزادیبخش اسلامی مصر که از انشعابات اخوان المسلمین است و نیز جماعةالاسلامی مصر و سازمان جهاد مصر مشهود باشد. امروزه اخوان المسلمین توان انقلابی‏گری خویش را از دست داده و بیشتر روندهای اصلاح‏گرانه را در پیش گرفته است. چیزی که مصریان علاقمند به سرنوشت فلسطین نگران و آنان را بیش از پیش به ایران متمایل می‏سازد. ملت مصر بیدار و هوشیاراست.

رهبر فرزانه انقلاب، این بیدار را چنین توصیف می‏فرمایند: «آنها خودشان تکلیفشان را می‏دانند، به خودشان آگاهند که چه باید بکنند و درست هم فهمیده‏اند، ملت مصر درست فهمیده است؛ جوانان مصر درست فهمیده‏اند که در مقابل حکومتی که به آرمان اسلامی و به آرمان فلسطین و به سرنوشت کشورهای اسلامی خیانت می‏کند؛ ایستاده‏اند. (8/2/1372)

نکته‏ای که ضرورت دارد به عنوان استثنا در جوامع اهل سنت به آن پرداخته شود.

اگرچه حماسه مردم فلسطین پدیده‏ای تصادفی نبود و سال‏هاست که آنان با دست خالی برابر حملات وحشیانه صهیونیست‏ها مقاومت می‏کنند؛ اما واقعیت این است که پس از انقلاب اسلامی، حرکت نوینی در مبارزات مردم فلسطین آغاز شد و جوانان بی‏شماری به اسلام روی آوردند و تعداد مساجد در کرانه باختری و نوار غزه افزایش یافت. [8]

حزب‏اللّه فلسطین نیز که از فرزندان انقلاب اسلامی‏اند، در زندان غزه به عنوان گروهی مبارز اعلام موجودیت کردند و دیری نگذشت که تحت عنوان انتفاضه اسلامی مبارزه با اسرائیل را متحول ساختند.

در حقیقت انتفاضه، با آموختن درس‏های تاریخی از انقلاب اسلامی ایران بهترین راه حل را «در نجات ملت فلسطین با تکیه بر آرمان اسلامی» می‏دانند.

بازتاب انقلاب اسلامی میان جوامع اهل سنت را می‏توان چنین برشمرد:

1ـ بیداری و احیاگری اسلامی: اگرچه بیداری و احیاگری اسلامی میان علما و اندیشمندان اسلامی اهل سنت به قبل از پیروزی انقلاب اسلامی برمی‏گردد، گسترش آن مرهون پیروزی انقلاب اسلامی است. امروز موضوع جدایی دین از سیاست برای همه مسلمانان امری غیر قابل قبول شناخته شده و بازگشت به اسلام به عنوان یک اصل پذیرفته شده. نه تنها در زندگی فردی و اجتماعی بلکه در زندگی سیاسی همه مسلمان ـ تقویت و تثبیت شده است.

2ـ تقویت روحیه ضد استکباری و ضد سلطه بیگانه: با مقاومت و رویارویی موفقیت‏آمیزی که انقلاب اسلامی در برابر قدرت‏های بزرگ به ویژه آمریکا نشان داد، در همه جوامع اسلامی که طعم حقارت و سلطه استعمار و استکبار را چشیده بودند، اثرات خود را برجای گذاشت و امروزه روحیه ضداستکباری به ویژه ضدآمریکایی در جهان اسلام گستردگی کافی پیدا کرده است. این امر نیز مرهون بازتاب انقلاب اسلامی است.

3- از بین رفتن حس حقارت و خودکم‏بینی: انقلاب اسلامی موجب شد احساس حقارت و خودکم‏بینی از بین برود و مسلمانان به طور اعم به گذشته و به هویت اسلامی خود افتخار کنند و در پی بازگشت به ارزش‏های اسلامی باشند. به همین دلیل بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، مسلمانان، به ویژه جوانان، به حضور در مساجد و مجامع مذهبی رغبت فزاینده‏ای پیدا کرده‏اند، حتی پوشش و ظاهر خود را نیز به شکل و شمایل اسلامی درآورده‏اند. استفاده از حجاب اسلامی میان زن‏ها یک افتخار و سمبل مقاومت دانسته می‏شود. این امر تا آنجا پیش رفته است که زنان متعهد، حتی به قیمت محرومیت از تحصیل و از دست دادن شغل خود، از پوشش اسلامی دست برنمی دارند.

4ـ ظهور مساجد به عنوان کانون فعالیت‏های سیاسی: مساجد به عنوان کانون اصلی مبارزات و فعالیت‏های سیاسی عمومیت یافته است و هر زمان که مسلمانان با مشکل سیاسی رو به رو می‏شوند، به مساجد روی می‏آوردند و فعالیت‏های خود را در این مکان مقدس برنامه ریزی می‏کنند و شکل می‏دهند. به همین دلیل نه تنها مساجد موجود در جهان اسلام بعد از پیروزی انقلاب اسلامی رونق فوق‏العاده‏ای یافته است؛ روز به روز بر تعدادشان افزوده می‏شود و مساجد نه تنها محلی برای انجام فرایض عبادی، بلکه به عنوان مرکزی برای فعالیت‏های سیاسی و اجتماعی، تثبیت شده است.

5- گسترش نهضت‏های رهایی‏بخش: بحث از انقلاب اسلامی و ارتباط آن با نهضت‏های رهایی‏بخش، از آنجا ناشی می‏شود که ملت‏های جهان سوم و زیر سلطه استعماری، با مشاهده وقوع این انقلاب، بسیار کنجکاو شدند تا انقلاب اسلامی را بشناسند. ویژگی «معنویت محوری» انقلاب اسلامی نیز آنان را با این واقعیت مواجه ساخت که می‏توان بدون کمک از ایدئولوژی‏های غیراصیل، در صدد ایجاد یک نظام مردمی برآمد. بنابراین، خودباوری و بیگانه ستیزی، بزرگترین تأثیر انقلاب اسلامی بر شکل گرفتن جنبش‏ها یا فعالتر شدن نهضت‏هایی بود که از قبل وجود داشتند.

6ـ رفتار مذهبی: گرایش بیشتر زنان به حفظ حجاب، افزایش استقبال عمومی در انجام فرایض دینی (مثل برگزاری نمازهای جمعه و جماعت، گسترش جلسات آموزش‏های دینی او جمله آموزش قرائت و تفسیر قرآن و حضور گسترده تر در مجالس و محافل مذهبی) از مواردی است که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی توسعه بیشتری یافته است.

7ـ حساسیت اسلامی: گرایش به استفاده از نام‏ها و عناوین اسلامی برای اشخاص و مؤسسات، و دوری از به کاربردن عناوین و نام‏های غربی از آثار انقلاب اسلامی بعد از پیروزی انقلاب است، به طوری که حتی رژیم بعثی عراق، تحت تأثیر این حساسیت، شعار اللّه اکبر را زیب پرچم کشور عراق کرد.

8 ـ حمایت از مقدسات دینی: پس از صدور فتوای امام خمینی (ره) در مورد سلمان رشدی، انتشار کتاب مزبور در تمامی کشورهای اسلامی ممنوع اعلام شد و تقریبا در تمامی کشورهای اسلامی، تظاهراتی بزرگ علیه سلمان رشدی و حامیانش بر پا شد؛ از جمله در کشورهایی چون هند، پاکستان و...، حتی این عکس‏العمل‏ها در پاکستان منجر به کشته و زخمی شدن تعدادی از مسلمانان گردید.

9ـ مطالبات سیاسی: افزایش تقاضا برای اسلامی‏تر شدن قوانین و شئون جامعه و وادار نمودن دولت به واکنش‏های مثبت و اقناعی در اغلب کشورهای اسلامی، به عنوان خواست عمومی، مطرح است و این امر نظام‏های لائیک را به چالش کشانده است.

10ـ مشارکت بین‏المللی: (تقویت احساس تعلق به امت اسلامی و ابراز حساسیت نسبت به تحولات جهان اسلام).

همه اینها برگرفته از آموزه‏های دینی است که به برکت انقلاب اسلامی و رهبری خردمندانه امام خمینی (ره) و حضرت آیت‏الله خامنه‏ای (دامت برکاته) منشور قیام‏ها، حرکت‏های آزادگان جهان به ویژه مسلمین قرار گرفت و عامل پیروزی و موفقیت آنان در حرکت‏های مقدس خواهد بود.

پی‏نوشت:

----------------------

1. جایگاه اسلام در جهان امروز، محمدحسن اختری، سلسله نشست‏های کانون گفتمان دینی، مرکز مطالعات حوزه علمیه قم، 1382، صص 4 و 3.

2. همان.

3. رایت، رابین، شیعیان مبارزان راه خدا، ترجمه علی اندیشه، تهران، قومس، ص 174 ـ 175.

4. توین، آرنولد، بی‏تمدن در بوته آزمایش، ترجمه یعقوب آژند، تهران، مولی، 1362، ص 117.

5. امام موسی صدر اولین تشکّل ایجاد شده از شیعیان لبنان را حرکت المحرومین نامید.

6. در سال 1356 و به دنبال حمله گسترده اسرائیل به خاک لبنان و اشغال بخش‏هایی از بیروت، چهار قدرت غرب (آمریکا، انگلیس، فرانسه و ایتالیا) در لبنان نیرو پیاده و پایگاه‏هایی در غرب برای خود ایجاد کردند؛ اما در سال 1361 و به دنبال عملیات استشهادی نیروهای مقاومت اسلامی ناچار به ترک خاک لبنان شدند.

7. ملت‏های عربی و انقلاب اسلامی، وزارت ارشاد اسلامی، دفتر برنامه‏ریزی و هماهنگی تبلیغات خارجی، نشر بی‏تا، ص 12.

8. فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، س 5، ش 13، بهار 1375، ص 284.

 

1/31/2018 7:01:00 AM
آخرین اخبار