S
Header
            اطاعت از دستورات رهبری، مقاومت، صبر و تقوا راه دستیابی به پیروزی واقعی است                        برنامه دشمن، تصویرسازی غلط از ایران؛ در این جنگ پیروز خواهیم شد                        کلنگ مجتمع درمانی جمعیت شهرستان تفرش به زمین زده شد                        طلاب، امروز باید همچون رزمنده ای برای دفاع از دین و ارزش های الهی تلاش کنند                        برگزاری دوره های آموزشی ویژه ائمه جماعات در هلال احمر به صورت منطقه ای تا پایان سال                        مرور زندگی شهیدان درس مقاومت، ایستادگی و فداکاری می دهد                        نماز جماعت نشانه انسجام و تبلور وحدت امت اسلامی است/ تاکید بر برپایی نماز جماعت به بهترین وجه در مجموعه های اداری                        حمایت ائمه جماعات از جمعیت هلال احمر قابل تقدیر است                        کار جهادی در هلال احمر معنا پیدا می کند                        پایداری و پایمردی آزادگان در دوران اسارت، نمایش چهره مظلوم اما مقتدر جمهوری اسلامی ایران بود / تاکید بر لزوم نقش بی طرفانه کمیته بین المللی صلیب سرخ در جنگ های بین المللی            
کد خبر : 62569

نقش قرآن در تقویت اخلاق عمومی

سرویس اخبار
قرآن درسه آیه خود را شفاى دل ها «یا أَیهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَتْکمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّکمْ وَشِفَاءٌ لِمَا فِی الصُّدُورِ وَهُدًی وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِینَ»1، شفاى مومنان « وَنُنَزِّلُ مِنْ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِینَ»2 ؛ «قُلْ هُوَ لِلَّذِینَ آمَنُوا هُدًی وَشِفَاءٌ»3 معرفى کرده است .
جمعه 15 دی 1396 ساعت 18:16
حوزه نمایندگی ولی فقیه در هلال احمر
نقش قرآن در تقویت اخلاق عمومی قرآن درسه آیه خود را شفاى دل ها «یا أَیهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَتْکمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّکمْ وَشِفَاءٌ لِمَا فِی الصُّدُورِ وَهُدًی وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِینَ»1، شفاى مومنان « وَنُنَزِّلُ مِنْ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِینَ»2 ؛ «قُلْ هُوَ لِلَّذِینَ آمَنُوا هُدًی وَشِفَاءٌ»3 معرفى کرده است . http://Media.nvhelal.ir//Image/2018/01/201801102241408899_Thum.jpg نقش,قرآن,در,تقویت,اخلاق,عمومی nvhelal

قرآن در آیه « یا أَیهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَتْکمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّکمْ وَشِفَاءٌ لِمَا فِی الصُّدُورِ وَهُدًی وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِینَ »4 با نسبت دادن شفا بخشی به قلب ها ، ضمن اشاره تلویحی به بیماری های دل ، نقش قرآن مبنی بر شفا دهی به دردها و بیمارى هاى روحی را مورد تاکید قرار داده است .

از سویی دیگر ، در این آیه با مخاطب ساختن همه انسان ها ، شفا بخشى قرآن به صورت مطلق آمده و مومنان مقید نشده است . از این جهت مى توان از آن برداشت کرد که قرآن شفاى بیمارى دل تمام انسان ها است ؛ بیمارى هایى همچون کفر، الحاد ، شکّ و شرک که بیشتر مى تواند عقیدتى باشد .

شفابخشى قرآن نسبت به بیمارى هاى روحى و روانى مى تواند به این معنا باشد که این کتاب چنان اندیشه و جان انسان را به نور دانش و بینش روشن مى سازد و تفسیرى مبتنى بر توحید ربوبى و افعالى خداوند از زندگى ارایه مى دهد که تمام ریشه هاى این دست از آفت ها و آسیب هاى روحى را مى خشکاند . به عنوان مثال وقتى قرآن اعلام مى کند که وسعت یا تنگى روزى ، نشاندن اشخاص به تخت شاهى یا پوشاندن لباس فقر بر آنان بر اساس حکمت ها و مصلحت ها انجام گرفته و چنان نیست که خداوند با سرمایه داران مهربان و با فقیران نامهربان باشد و یکى از رازهاى این امور مى تواند امتحان الاهى تلقی گردد ، دیگر افسوس خوردن بر حال دیگران یا حسادت جایى نخواهد داشت . و وقتى قرار باشد دنیا از نگاه این کتاب آسمانى متاعى اندک ، بى بها، زودگذر، فریبنده، بازى و بازیچه باشد و در برابر ، آخرت حیاتى جاوید و ماندگار، حیاتى واقعى تلقی شده و لذت ها و کامرانى هاى آن فراتر از حد و مرز خیال معرفی گردد ، دیگر حرص و آزمندى براى کسب بیشتر دنیا و ارتکاب انواع جرم ها براى بدست آوردن دنیاى بیشتر معنا نخواهد داشت .

بر این اساس ، اگر نظام اخلاق اسلامی را ترسیم‌گر رابطه انسان با خود، با خدا و با جهان پیرامون اعم از رابطه با خانواده، اجتماع و محیط زیست بدانیم قرآن و روایات همسو با یکدیگر به تبیین ارزش‌ها و ضد ارزش های اخلاقی در هر یک از این زمینه‌ها پرداخته‌اند . به عنوان مثال در زمینه رابطه انسان با خود مفاهیم و ارزش هایی همچون نظم ، انضباط ، نظافت ، خویشتن‌شناسی ،‌ خودباوری و پرهیز از عجب درکتاب و سنت به طور یکسان و همسو مورد تأکید قرار گرفته است . پیام بلند قرآن در ضرورت خویشتن شناسی این آیه است: «یا ایها الذین آمنوا علیکم انفسکم لایضرکم من ضّل اذا اهتدیتم »5 و در برابر دربارة کسانی که خود را فراموش کرده اند چنین آورده است: « و لا تکونوا کالذین نسوالله فانسیهم انفسهم اولئک هم الفاسقون»6

قرآن در ترسیم رابطه صحیح و شایسته انسان با خداوند وظایف و رفتارهایی را متوجه انسان ساخته است از قبیل: ضرورت شناخت صحیح خداوند، پرهیز از انواع شرک وضرورت یکتا پرستی در همه ابعاد بویژه توحید ربوبی ، توکّل بر خداوند ، رضا به قضای الاهی ، عبودت و پرستش، ذکر و یاد و مناجات با خداوند ، خوف و رجا ، حسن ظن به خدا ، شکر نسبت به نعمت‌های خداوند . اوج دعوت خداوند به رضا به قضای الهی در این آیه منعکس شده است : « لکیلا تأسوا علی مافاتکم و لا تفرحوا بما آتاکم»7 و نیز آیه « قل لن یصبنا الا ما کتب الله لنا هو مولینا و علی الله فلیتوکل المؤمنون» 8 اساسی‌ترین دعوت قرآن در رعایت اصول اخلاقی در رفتار اجتماعی رعایت عدل و احسان است. بر اساس عدل برانسان لازم است به هیچکس ستم روا ندارد و وظایف و تکالیف خود نسبت به دیگران را بدون کم و کاستی انجام رساند و بر اساس احسان از او خواسته شده نه به عنوان وظیفه بلکه به عنوان رفتاری کریمانه خود پیشگام در خوبی‌ها شود و از خطا و لغزش های دیگران درگذرد ما بر این دو نوع رفتار عنوان رفتار عادلانه و رفتار محسنانه گذاشته‌ایم. آیه : « ان الله یامر بالعدل والاحسان.»9  بیان‌گر این اصل بنیادین است . بر اساس این قانون بسیاری از فضیلت‌ها و رذیلت‌های اخلاق اجتماعی تفسیر می‌شود.10

پرهیز از دورنگی ، دو زبانی، آزار دیگران با دست یا زبان اجتناب از غیبت ، تجسس، سوء ظن ، لقب زشت دادن ، ‌اجتناب ازدروغ، مکر و حیله. غشّ در معامله و کم‌فروشی از مظاهر رفتارهای عادلانه است و پاسخ نیک به رفتار بد دیگران دادن، فروبردن خشم و عفو و گذشت از لغزش دیگران، حلم و خویشتن داری در برخورد با رفتارها و درشتخویی‌های اشخاص، مهربانی‌‌کردن و برقرارکردن پیوند در برابرقطع آن ازسوی خانواده یا دوستان از رفتارهای محسنانه است. به عنوان نمونه قرآن بارها بر گذشت و بخشش تأکید کرده و آن را زمینه ساز مغفرت الاهی دانسته است : «ولیعفوا و لیصفحوا الا تحبون ان یغفرالله لکم.»11 و فروبردن خشم و گذشت از دیگران را از صفات مومنان بر شمرده است .«والکاظمین الغیظ و العافین عن الناس و الله یحب المحسنین.»12 پیداست با چنین آموزه هایی چهره حقیقی انسان کامل که مورد نظر همه ادیان آسمانی است ، تحقق خواهد پذیرفت .

باری ، ما با چنین نقشی که برای قرآن چه در بخش تحکیم باورهای اعتقادی و چه در بخش تقویت اخلاق عمومی قایل هستیم ، معتقدیم اگر جامعه جهانی بیش از گذشته رو به سوی قرآن آورد و آن را کتاب زندگی خود قرار دهد ما با انواع و اقسام کژی های اخلاقی در حوزه اخلاق فردی ، اجتماعی و جهانی روبرو نخواهیم بود .

علی نصیری

استادیار دانشگاه علم و صنعت ایران

ماهنامه مهر و ماه

 

 


1. یونس ، 57.

2. اسراء ، 82 .

3. فصلت ، 44.

4. یونس ، 57.

5 .مائده ، 105.

6 .حشر ، 19.

7 .حدید ، 23.

8.توبه ، 51.

9 . نحل ، 90.

10 .برای تفصیل بیشتر ر.ک : المیزان، ج12، ص 332، تفسیر موضوعی قرآن کریم، مقاله «آیین مهرورزی» از نگارنده، ص 281- 285.

11 نور ، 22.

12 . آل عمران ،  134.

1/5/2018 6:16:48 PM
آخرین اخبار